NHÀ RÔNG CỦA NGƯỜI Ê ĐÊ

(VOV5) - Nhà nhiều năm là ngôi nhà khủng của một đại mái ấm gia đình và là nét đặc trưng của chế độ mẫu hệ của bạn Êđê. Là vị trí ở chung tất cả khi là của cả một dòng họ và thường xuyên được nối dài thêm mỗi khi một thành viên phụ nữ trong gia đình xây dựng gia thất đề xuất có huyền thoại rằng nhà nhiều năm như tiếng chiêng ngân (vì đứng nghỉ ngơi đầu nhà dài đánh chiêng thì cuối nhà chỉ còn nghe khôn xiết nhỏ, ra khỏi nhà là không thể nghe thấy giờ đồng hồ chiêng nữa).

Bạn đang xem: Nhà rông của người ê đê

Nhà dài của fan Ê đê là đơn vị sàn, làm bởi tre nứa và bởi gỗ, khía cạnh sàn với vách tường bảo phủ nhà làm bởi thân cây bương tốt thân tre già đập dập, mái lợp cỏ tranh. Nhà dài thường được lợp bởi cỏ tranh. Tranh lợp từng cụm, ngọn thả xuôi mái, nơi bắt đầu bẻ gập xuống vào mặt trong. Bạn Ê đê thường làm nhà theo hướng Bắc- Nam. Nhìn từ xa ngôi nhà có dáng vẻ một mẫu thuyền. Khi nói tới chiều nhiều năm thì kể đến số lượng dầm ngang (đê) tương ứng với một đôi cột. Nhà gồm bao nhiêu đê là gồm bấy nhiêu gian. Tiến sĩ Nguyễn Duy Thiệu, phó tổng giám đốc Bảo tàng dân tộc học Việt Nam, mang đến biết:Nhà dài, lâu năm đến bao nhiêu thì tùy thuộc vào gia chủ dài ấy có sung túc hay không. Trước đây, bao hàm nhà vô cùng dài. Đến chũm hệ thiết bị 3, con của những cô đàn bà trong nhà, tức là cháu của bà gia chủ ấy lấy ông chồng thì liên tục nối lâu năm ra như thế, thậm chí chắt của bà chủ nhà lấy ck thì cũng nối dài ra như thế. Theo như tư liệu của fan Pháp biểu hiện lại nhưng tôi gồm thì tín đồ ta nói trong thời Pháp, bao gồm ngôi đơn vị như ngôi nhà đất của ông rộng Ama Ha dài thêm hơn nữa 200 m.


*

Không gian nhà đuổi theo chiều dọc có hai phần rõ rệt. Từ cửa chính lấn sân vào là 1 phần rộng, chiếm phần 1/3 gọi là Gah, phần sót lại gọi là Ôk. Gah là nơi tiếp khách, có bếp cho khách cùng là vị trí sinh hoạt tầm thường của gia đình, là địa điểm cúng thần, là nơi ngủ của nam nhi chưa vợ, là điểm đặt nhiều dụng cụ quý. Gah với Ôk được ngăn bởi vi cột Kmeh Kpăng có khắc hình, trong những số ấy cột phía đông là cột chủ, sát bên kê một cỗ phản để người đứng đầu gia đình ngồi lúc hội họp, trong những lúc đó cột phía Tây là cột trống nơi tất cả đặt dòng trống mẫu trên ghế Kpan cao 0,50m, nhiều năm từ 10 - 20m nhằm nhạc công ngồi đánh chiêng, trống, cồng. Gầm ghế hay là chỗ để cồng chiêng. Gần cạnh vách phía sau mặt hàng cột phía đông là chỗ để mặt hàng ché. Kề bên bếp khách còn tồn tại bếp nấu ăn uống khi có lễ nghi. Chị Đàm Thị Hợp, cán cỗ Phòng bảo tàng ngoài trời, Bảo tàng dân tộc học Việt Nam ra mắt về ngôi nhà dài điển hình nổi bật của fan Ê đê trên Bảo tàng dân tộc học Việt Nam: Đây là 1 trong ngôi đơn vị giàu có, giàu sang ngay ở trong những hiện vật để trong chống khách, nơi bạn ta call là Gah. Đây là phòng khách, nơi tổ chức triển khai những tiệc tùng, lễ hội tuy sinh sống trong phạm vi gia đình nhưng nó vẫn đang còn tính chất cộng đồng nên khi tổ chức những tiệc tùng do gia đình thôi nhưng tín đồ ta mời rất nhiều mọi người ở xung quanh. Lấy một ví dụ dân làng mang lại để gia nhập cùng vì chưng vậy phòng khách này là chỗ thường mang ý nghĩa chất xã hội của người Ê đê. Tín đồ ta bày khôn xiết nhiều đồ dùng ở đây, ví dụ như ché rượu cần, cồng chiêng, nồi đồng… là những gia sản rất có mức giá trị với những người Ê đê. Nếu con số những dụng cụ này càng những thì có thể hiểu rằng đó là một mái ấm gia đình rất giàu có.


Xem thêm:


Cầu thang là 1 trong những điểm nhấn ở trong phòng dài fan Ê-đê lắp với nhị cửa của phòng dài, cửa ngõ phía trước giành cho khách và nam giới, cửa ngõ phía sau giành cho phụ nữ. Chị Đàm Thị thích hợp khẳng định: Thường nhà tín đồ Ê đê gồm 2 cầu thang, cầu thang phía trước và lan can phía sau. Cầu thang phía trước thường hướng tới phía Bắc cùng được hotline là lan can chính. Đối với những mái ấm gia đình giàu tất cả ngày xưa, bậc thang chính bao giờ cũng tất cả 2 cầu thang bỏ lên xuống, cầu thang đực và bậc thang cái. Trên cầu thang cái lúc nào cũng gồm hình hình ảnh bầu sữa bà mẹ và vầng trăng khuyết, còn bậc thang đực không tồn tại hoa văn va khắc nhiều, hay chỉ là một trong cây gỗ kế tiếp chạm khắc những bậc bỏ lên trên xuống.


*

Nhà dài không chỉ là là không khí sống mà còn là một nơi gắn kết bao cố kỉnh hệ chiếc tộc của người Ê đê. Khi thiếu nữ lấy chồng, tòa nhà được nối dài để triển khai nơi ở đến đôi vợ chồng mới. Rồi đến đời con cháu gái, căn nhà lại liên tục nối. Cứ như thế, công ty cứ nhiều năm ra, mãi che chở cho cuộc sống của đa số thế hệ... Trong không gian ấy, tối đêm cả đại gia đình quây quần đoàn viên bên nhà bếp lửa. Ðàn bà đàn bà dệt vải, thêu thùa; bầy ông sửa lại cái cày, mẫu cuốc; fan già thì nói sử thi, phát âm truyện thơ cho nhỏ trẻ. Cũng trong không gian ấy, các lễ nghi, tập tục của tín đồ Ê đê được biểu thị trọn vẹn như hồn cốt đại ngàn của dân tộc này./.