NHà TÆ°Á»ŸNG NIÁ»‡M Và TÆ°Á»£NG đàI ANH HùNG VÃΜ THÁ»‹ SáU

Mộ anh hùng Liệt Sỹ Võ Thị Sáu Ở Côn Đảo

Chị Võ Thị Sáu tên thật Nguyễn Thị Sáu có cha tên Võ Văn Hợi và bà bầu tên là Nguyễn Thị Đậu, bạn ở làng mạc Phước Thọ, quận Đất Đỏ, thức giấc Bà Rịa nay thuộc xã tòa nhà phước long Thọ, thị trấn Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Giống hệt như các anh mình, chị sẽ tham gia vào các hoạt động bí mật ở địa phương.

Bạn đang xem: Nhã  tæ°á»Ÿng niệm vã  tæ°á»£ng ä‘ã i anh hã¹ng vãµ thị sã¡u

*
Hầm Xay Lúa bên Tù Ở Côn Đảo

Chị Võ Thị Sáu tên thiệt Nguyễn Thị Sáu có thân phụ tên Võ Văn Hợi và bà mẹ tên là Nguyễn Thị Đậu, người ở buôn bản Phước Thọ, quận Đất Đỏ, thức giấc Bà Rịa nay ở trong xã phước long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh giấc Bà Rịa - Vũng Tàu. Y hệt như các anh mình, chị đang tham gia vào những hoạt động kín đáo ở địa phương.

Đi phượt Côn Đảo sẽ được lắng nghe tiểu truyện về chị: Mới 14 tuổi,chị đã đi theo ông trai tham gia hoạt động cách mạng trốn lên làm việc trên chiến khu. Năm 1949, chị tham gia nhóm Công an xung phong Đất Đỏ làm liên lạc, tiếp tế. Năm 1950 chị bị tổ chức chính quyền Pháp bắt với bị toàn án nhân dân tối cao binh Pháp phán quyết tử hình trong thời điểm tháng 4 năm 1951 vày đã ném lựu đạn tại chợ Đất Đỏ, giết chết cai tổng Tòng với gây yêu mến tích cho 20 tên bộ đội Pháp. Sau gần ba năm tra tấn, giam cầm, quân Pháp đưa chị ra giam làm việc vùng này. Dù những luật sư bào chữa cho chị đang phản đối án tuyên này với tại sao chị không đủ 18 tuổi. Trước lúc bị giới thiệu hành án, chị bị đày qua các nhà tội phạm Chí Hòa, Bà Rịa với Côn Đảo. Vày quân Pháp ko dám công khai minh bạch thi hành phiên bản án đối với chị, họ đã lén lút rước chị đi thủ tiêu. Một giai thoại nhắc khi nhóm đao đậy bảo chị quỳ xuống, chị sẽ quát lại: "Tao chỉ biết đứng, đo đắn quỳ!". Vào 7 giờ tạo sáng ngày 23 tháng một năm 1952, Chị bị xử phun tại khu vực này. Trước lúc cái chết của chị, chị hô vang các lời sau cùng "Hồ chủ tịch muôn năm!"

Chị Sáu bị tiêu diệt khi mới 19 tuổi. Tài sản riêng của chị ấy chỉ có 2 cỗ quần áo. Dường như không còn gì nữa. Trong cả tình yêu, do bận chiến đấu, tình thân cũng chưa tới với chị. Có lẽ rằng tài sản thiêng liêng của chị là tình thương Tổ quốc. Chị đã hiến dâng toàn bộ tuổi thanh xuân của chính mình cho tình thương ấy.

Chính vì chưng tình cảm yêu mến chị, công ty chúng tôi theo gót chỉ dẫn viên hành trình đến nghĩa trang sản phẩm Dương thăm chiêu tập chị Võ Thị Sáu ngay. Nghĩa trang hàng Dương trải rộng lớn từ phía đằng sau banh 3 mang lại sở ruộng, sát chân núi Chúa. đều nấm mộ chen nhau. 200.000 fan tù Côn Đảo, tất cả tới 20.000 bạn chết. Ai đó nói cùng với tôi, đi bên trên đất nơi đâyphải đi nhẹ chân thôi nhé, nhằm không làm đau thân xác những người chết. Vì gồm mét đất nào bên trên vùng này không có người chết đâu.

Trong đêm, mỗi ngôi chiêu mộ Hàng Dương được thắp một ngọn điện nhỏ dại như một cây nến, trông siêu thiêng liêng, huyền ảo. Buổi ngày lớp lớp số đông ngôi chiêu tập kề nhau. Đến tuyển mộ chị Sáu ai cũng dừng lại thắp hương, đề xuất mộ chị Sáu đông fan đến thăm nhất, đứng lớp trong, lớp ngoài trang nghiêm, lửa hương nghi ngút, hoa tươi xếp đầy trên mộ. Khi khách hàng tản ra đi thắp hương cho các ngôi mộ khác, tôi mới để ý xếp gọn gàng trên đỉnh chiêu mộ chị một dòng áo lụa, một khăn quàng cổ, một vòng đeo cổ ngọc trai.

Khách quý chị Võ Thị Sáu bắt buộc đem quà bộ quà tặng kèm theo chị. Để mình chuyển cậu cho tới thăm đơn vị lưu niệm của chị.Đó là một ngôi nhà tía gian. Trong các số đó có mấy tủ áo dài đủ kiểu, đầy đủ màu, một tủ với mấy bàn bày các đồ trang sức, những đồ kỷ niệm nhưng dân mảnh đất nền nàyvà khách mang lại cúng trên mộ chị, được Ban di tích mang về đây xây cất một nhà lưu niệm, mới nhìn giống hệt như một quầy hàng phong phú, nhiều dạng, cái nào cũng đẹp.Thì ra quần chúng yêu chị Võ Thị Sáu là vậy... Thế bắt đầu biết trường hợp đi chuyến hành trình mà không xẹp qua vị trí này thì chính xác là một sự thiếu hụt sót.

Không yêu thương chị sao được "Người thiếu nữ ấy như mùa xuân, chị đang dâng cả cuộc đời, đi chiến tranh với bao tinh thần và bị tiêu diệt vẫn ko lùi bước". 14 tuổi Sáu sẽ quấn quýt với người anh đi vũ trang, băng đường, vượt rừng mang lại thăm anh đóng góp ở mong Trọng. Nhờ cảm tình ấy bữa đi chợ nghe các bạn kể: "Tao lo mang lại anh Năm mày. Hồi sáng tao đi ngang phố, thấy anh S. ở đơn vị anh Năm bước vào dinh cai Tổng Tòng, mắt len lét như về đầu thú. Lát sau tao xoay lại, thấy bọn lính đi tuần các ngả đều tập trung về đồn, nhộn nhạo lắm, có thể tụi nó sắp càn vào cứ". Tâm linh báo bài toán chẳng lành, chị Sáu không kịp qua chợ báo mang lại má, Sáu rẽ ngay lập tức vào ngóc ngách rồi băng đồng lên cứ thông tin cho các anh. Đơn vị anh Năm mau lẹ sơ tán và sẵn sàng chống càn. Quả nhiên lũ lính đi càn lọt được vào ổ mai phục. Cuộc xuất quân thứ nhất của chị Sáu đã cứu vãn được cả nhóm công an huyện, góp thêm phần phá được trận càn.

14 tuổi, chị Võ Thị Sáu bay ly. Trận chiến đấu thứ nhất của chị Sáu là khử Tổng Tòng tức thì trong văn phòng và công sở của hắn. Đúng tiếng G, chị Sáu rút lựu đạn lạng lách thẳng vào phương diện Tổng Tòng rồi hô to: "Việt Minh tấn công", rồi kéo mấy chị ở mặt hàng ghế đợi làm căn cước cùng chạy. Trận ấy Tổng Tòng không chết. Sáu tiếc nuối rẻ với anh Năm:

- giá em gan hơn, để lựu đạn xì cha bốn giây, thì Tổng Tòng tiêu rồi.Trận đánh quyết liệt của chị Sáu là giết thịt Cả Đay, Cả Suốt. Dân siêu căm ghét bầy này. Chúng thường cùng bầy lính vào chợ chiếm vịt, giật cá, giật gạo của đồng bào. Đợi lũ chúng thoát khỏi chợ, Sáu ném lựu đạn. Cả Suốt, Cả Đay với một tên lính giãy giụa trong vũng máu.

Ý chí bất khuất của chị Võ Thị Sáu là khi chị lọt vào tay giặc. Đòn roi, tra tấn mấy chị cũng ko khai. Khi ra tòa, quan hỏi chị:

- Bị cáo có nhận lỗi như cáo trạng không?Không trả lời câu hỏi của hắn, chị hỏi lại:

- Là quan tòa, ông có thể kết tội những người Pháp Đờ Gôn chống phát xít Đức chiếm đóng nước Pháp không?

Quan tòa rung lắc chuông:

- Bị cáo chỉ rất có thể trả lời "có" hoặc "không".Chị Sáu nghiêm trang đáp:

- Tôi không có tội, yêu quốc gia mình, hạn chế lại thực dân xâm lược, không phải là một tội. Chị Sáu bị kết tội tử hình. Đó là phiên bản án xử quyết của bọn thực dân Pháp so với một người con gái chưa đủ tuổi thành niên. Dư luận xôn xao, chúng không dám giết chị ở đất liền mà giới thiệu Côn Đảo. Chị là người thanh nữ đầu tiên bị đưa ra hành hình ở mảnh đất này.

Thật cảm hễ biết bao lúc ở xét nghiệm tử hình, chị Sáu nhờ bạn tới xin vợ ck Cò:

- Thưa ông bà, fan tù tê sớm mai bị hành quyết. Cô ấy mong xin được vài ba phút ra sân tắm rửa nắng sẽ được ngắm đất trời quê hương mình.

Yêu quê hương đến cố gắng là cùng. Trước sân Võ Thị Sáu xõa tóc hong gió. Loại bóng hồn nhiên nhỏ dại bé ấy sẽ làm vợ Cò về bên phòng, úp mặt xuống chóng thổn thức.

Đêm sau cuối ấy vào xà lim Võ Thị Sáu hát xuyên suốt đêm những bài xích hát hào hùng: với mọi người trong nhà đi hùng binh, đái đoàn 307, Lên đàng.

Phút giây chị Sáu ra pháp trường, đúng là những giây phút anh hùng. Xin hãy lưu giữ lại cuộc đối đáp giữa viên nuốm đạo và chị Sáu:

- hiện nay cha sẽ rửa tội đến con.- Tôi không có tội. Nếu cha muốn rửa tội, xin hãy rửa tội cho đầy đủ kẻ sắp giết tôi đây.- Lạy Chúa! trước lúc chết con có ân hận gì không?- Tôi chỉ ăn năn là chưa tiêu diệt hết bầy thực dân chiếm nước với tay sai chào bán nước.

Có lẽ nào không rưng rưng nước mắt khi trước phút hành hình, chánh án yêu mong chị Sáu gồm yêu cầu gì trước lúc chết. Chị Sáu đang yêu cầu vứt bịt mắt nhằm chị nhìn giang sơn mình đến giây phút cuối. Tràng đạn đang nổ trong tiếng hát bài bác Tiến quân ca của chị.

Nhân dân Côn Đảo đã lập thường thờ chị Sáu trên hòn đảo anh hùng và linh nghiệm này. Trước đền thờ là tượng phật chị Võ Thị Sáu tươi tắn đôi đôi mắt thăm thẳm chú ý về tương lai. Bên phải tượng là mô hình hai bàn tay lồng vào nhau siết chặt. Shop chúng tôi hiểu kia là biểu tượng của ý chí bất khuất. Shop chúng tôi vào đền dâng hương cho chị Sáu, ngồi trước chén bát hương là tượng chào bán thân chị Võ Thị Sáu. Chúng tôi hay cũng như những vị khách định kỳ trình khác chỉ cần nghĩ tới dòng tuổi 19 chị bửa trên đất vị trí nàynày để cho thế hệ 19 tuổi hiện nay được hồn nhiên cắp sách cho trường là cảm thấy lòng nhức thương xót. Tôi như nghe tiếng chị vang lên trước giờ súng xoáy vào tim chị:

- vn độc lập, muôn năm!

Vâng sẽ là lời thề của cô phụ nữ 19 tuổi. Kẻ như thế nào quên lời thề ấy, bọn chúng đáng được gọi là kẻ phản phúc. Lân cận tượng chị là lời khen của bác bỏ Hồ được viết bằng chữ vàng bên trên nền đỏ giống như như biểu tượng của lá cờ: "Gương anh dũng của cháu Võ Thị Sáu luôn luôn luôn sáng sủa ngời để cho thanh nữ ta học tập".

Còn nhân dân khu vực đâythì vẫn gặp mặt chị Sáu. Xin hãy nghe chị Liễu kể:

- Tôi đem hương hoa đến viếng chiêu mộ chị Võ Thị Sáu. Lúc đến gần mộ, tôi đột thấy một thiếu nữ mặc áo lâu năm trắng từ ngôi tuyển mộ đi ra, thong thả dạo cách về phía thị trấn. Tôi sụp lạy, hồi lâu bắt đầu dám bước tới mộ dưng hương. Kế tiếp trên con đường trở về nhà, đi đâu cũng thấy bóng thiếu nữ ấy sinh sống trước mặt. Cầm cố là đầu năm ấy tôi lập bàn thờ tổ tiên cô Sáu, để nơi trọng thể khói hương suốt 4 mùa.Dân vùng này quý trọng chị Sáu đến hơn cả độ, bấy lâu có điều gì khúc mắc ân oán trong lòng phần lớn đem trời đất, quỷ thần ra thề, hiện thời thì call chị Sáu:

- Thề tất cả cô Sáu hội chứng giám.

Xem thêm: Cách Làm Bắp Bò Ngâm Mắm Chua Ngọt, Cách Làm Bắp Bò Ngâm Mắm

Làm sao hoài nghi được vì chưng tấm bia mang đến chị Sáu từ bây giờ dựng lên bị đập chảy thì tương lai lại xuất hiện đúng chỗ đó một lớp bia mới. Dân tất cả điều gì đến tuyển mộ chị dâng hương vái lạy, đầy đủ toại nguyện. Cứ giả thử mọi điều cầu xin ấy ko được toại nguyện thì các người dân biển rất thực tiễn này liệu bao gồm đến cúng vái bên mộ chị Sáu nữa không. Ngược lại, bạn đến cầu xin ngày một đông. Đủ biết niềm mến thương thiêng liêng ấy thể hiện điều gì.

Một dẫn chứng không thể chối bào chữa nữa là bất kể kẻ nào va tới điều linh nghiệm ấy số đông chết bất đắc kỳ tử.

Như thương hiệu Nghị tù thường xuyên phạm từ bao phủ Lợi bị đày ra hòn đảo được tuyển chọn vào làm chưa có người yêu tự bình yên nhà tù. Vâng lời tên chúa đảo say máu, Nghị hung hăng.

- sợ hãi gì, để tôi đập bia Võ Thị Sáu, coi ai làm gì nổi tôi.

Nghị hung hăng xách búa cho đập bia chị Võ Thị Sáu, sáng hôm sau một tấm bia new đã lại mọc lên. Chúa đảo cho đi call Nghị, tuy nhiên Nghị vẫn nằm liệt một chỗ, ko dậy nổi, hồi lâu lại gào lên thảm thiết:

- Tội nghiệp em! Cô Sáu ơi, em lỡ dại.

Ba hôm sau Nghị chết.

Lại như cuộc cải huấn do cố vấn Mỹ cùng Đài Loan khởi động, nhằm trắc nghiệm tư tưởng tù đọng nhân, bọn chúng khơi lại chuyện đập mộ chị Võ Thị Sáu. Thằng Sước, tù đọng quân phạm, lẻ tẻ tự tại trại 7 xung phong.Một tên đồng phạm cảnh cáo Sước:

- Mày canh chừng kẻo tối nay loạng choạng, cô Sáu kéo xuống hải dương cho vích ăn uống thịt đấy.Sước ngông nghênh:

- Hà hà... Để về tối nay tao ra biển cho tụi bây coi...

Đập bia chị Võ Thị Sáu xong, Sước lấy tiền thưởng uống rượu. Đêm vắt áo lên vai bất tỉnh ngưởng ra biển. Sáng hôm sau không thấy Sước điểm danh, ra hải dương tìm, Sước đã chết cứng, sống lưng dính chặt vào đá.

Dân mảnh đất nàykể cho tôi nghe chuyện về chúa đảo Tăng Tư. Tăng bốn rất giữ lại lễ so với cô Sáu. Bởi vì vậy được thăng tiến. Từ trợ thủ tỉnh trưởng lên phó tỉnh giấc trưởng rồi thức giấc trưởng. Ngày nhấn chức, Tăng bốn tạ ơn vị thần hộ mệnh một bé heo quay, rồi khấn vái gieo quẻ, Tăng tứ nài nỉ cô Sáu:

- Trăm lạy cô, nghìn lạy cô. Cô vẫn thương em thì thương đến trót. Ví như cô không gật đầu đồng ý cho trùng tu mộ thì xin cô mang lại em đắp lại tuyển mộ và để một tấm bia đá đến cô.

Gieo được quẻ, Tăng bốn cho bà xã về chợ bự đặt ngay một lớp bia đá hoa đưa ra làm lễ đặt bia long trọng.

Đó là tấm bia đẹp tuyệt vời nhất và tồn tại cho đến tận bây giờ. Đến bên mộ chị Sáu, công ty chúng tôi vẫn được thấy tấm bia ấy. Lúc xem bộ phim truyền hình dài tập mong ước bất diệt trở lại Côn Đảo, công ty chúng tôi rất may được gặp vợ ck Tăng bốn trong phim. Nhị ông bà còn sống cho tới tận bây giờ, đề cập lại lòng kính yêu chị Sáu với nhắc lại tấm bia vợ ông chồng ông đã dựng ngày ấy, giọng nói đầy xúc hễ như ngày làm sao vợ ông xã ông xin quẻ bên mộ chị Sáu linh thiêng.

Đứng mặt mộ chị Sáu, cô thuyết minh của Ban quản lý khu di tích lịch sử Côn Đảo nói rằng những sự khiếu nại của Nghị, của Sinh, của Tăng tư chỉ là việc trùng lặp ngẫu nhiên. Khách thăm nơi nàychúng tôi cho rằng cô không tin ở trung khu linh, chưa tin sinh sống sự rất thiêng của chị Sáu. Chúng tôi quan tâm đến đơn giản, 20.000 tù nhân nhân bị tử hình, bị chết ở Côn Đảo, vì chưng sao chỉ 1 mình chị Võ Thị Sáu được nhân dân xây đền thờ riêng. Và trên khắp nước nhà này những trường học với tên Võ Thị Sáu, những thành phố mang tên đường Võ Thị Sáu. Vậy có phải đó là 1 trong sự thốt nhiên không?

ở nơi này có hai ngôi đền rồng thờ được dân địa điểm đâytôn vinh là nhì vị thần của mình. Một là thường thờ chị Võ Thị Sáu, “người hero đã chết cho đời sau”; một đền rồng thờ bà Phi Yến vợ vua Gia Long, bà đang khuyên Gia Long tránh việc “cõng rắn cắn gà nhà”, bị vua Gia Long giam ở 1 hang sâu cho tới chết, nhỏ bà khóc đòi mẹ, đã bị Gia Long vứt xuống biển. Sự khiếu nại ấy còn giữ lại tại đây một câu ca dao bất hủ:

“Gió chuyển rau cải về trời

Rau răm nghỉ ngơi lại chịu lời đắng cay”.

Đã từ rất lâu tôi đã thuộc câu ca dao này. Cho với mảnh đất nền này tôi new biết rõ sự tình của nó: Cải là hoàng tử Cải, bé bà Phi Yến với Răm là tên gọi thường điện thoại tư vấn của bà.

đến Côn Đảo, hầu như không một ai chưa tới thắp hương thơm ở hai thường thờ thần này. Còn dân Côn Đảo, tất cả gì phải cầu xin mọi đến hai thường thờ này bái vái. Dân bảo hai đền này thiêng lắm.Nói đến các vị thần, tôi sực ghi nhớ tới một bài thơ của một bên thơ quen biết:

“Đời là 1 cuộc phù du

Ai lo mang lại nước báo oán cho dân

Một đời liêm khiết, cách tân

Dân tin phong thánh chiến vô phong thần thiên thu”.

Chị Võ Thị Sáu được dân yêu, dân tin game phong thần cho cũng với ý nghĩa ấy.Chỉ riêng rẽ tiếng hô của chị ấy Võ Thị Sáu lúc 7 nòng súng đã đặt ngón tay vào cò súng, trong tích tắc nữa súng nổ trong án tử hình:

- Đả đảo thực dân Pháp.- Việt Nam hòa bình muôn năm.- Hồ chủ tịch muôn năm.

Thì đó cũng đó là lời thề của người lính chúng tôi khi thay súng đi giải tỏa miền Nam. Sự đồng bộ ấy, chính là ý chí của một thời đại anh hùng.Hôm nay vẫn nhớ chị Võ Thị Sáu, đi trên tuyến đường Lý hay Kiệt của Huế, mặt Trường tiểu học Lê Lợi, tôi bỗng nhiên nghe tiếng hát của những em từ vào trường vọng ra:

“Mùa hoa lêkima nở, làm việc quê ta miền đất đỏ, thôn xóm vẫn nói tên người anh hùng đã chết cho đời sau.Người phụ nữ ấy như mùa xuân, chị sẽ dâng cả cuộc đời, đi đánh nhau với bao tinh thần và chết vẫn không lùi bước...”

Nghe các em hát, tôi thật sự xúc động, thì ra vắt hệ những em nhỏ bây chừ vẫn không còn quên chị Sáu, vẫn rước tấm gương của chị làm hướng đi cho cố kỉnh hệ mình.Trước sự xúc động ấy, tôi viết các dòng thương lưu giữ chị Võ Thị Sáu, có tác dụng thẻ nhang thắp lên tuyển mộ chị phần lớn ngày thiêng liêng này... Lưu cây viết không dài dẫu vậy cũng đủ nhằm trải bày tâm sự của mình dưới vai trò là 1 trong những người tham gia lịch trình về viếng chiêu tập chị.